/Polska

23 lipca

2020

Od marca mamy do czynienia z gwałtownym przyspieszeniem inflacji monetarnej w Polsce. Podaż pieniądza rośnie w tempie niewidzianym od jesieni 2008 roku, czemu towarzyszą praktycznie zerowe stopy procentowe banku centralnego.

Takiego tempa kreacji pieniądza nie widzieliśmy od kryzysu finansowego sprzed przeszło dekady. Tylko w czerwcu monetarny agregat M3 powiększył się o 28,3 mld zł. Od początku roku w systemie przybyło aż 180,6 mld złotych!

podaz

Roczna dynamika podaży pieniądza M3 w czerwcu przyspieszyła do 18,1% wobec 16% w maju i 9,4% w lutym. Po raz ostatni tak szybki przyrost tego agregatu odnotowano w grudniu 2008 roku.

W skład M3 wchodzi nie tylko fizyczna gotówka w obiegu, ale przede wszystkim pieniądze ulokowane na rachunkach bankowych gospodarstw domowych, przedsiębiorstw, samorządów czy funduszy zabezpieczenia społecznego.

1944

W nocy z 22 na 23 lipca 1944 roku Armia Czerwona wyparła Niemców z obozu Konzentrationslager Lublin (potoczna nazwa ,,Majdanek”) Armia Czerwona oswobodziła grupę więźniów radzieckich znajdujących się na polu II, chłopów ze spacyfikowanych wsi Lubelszczyzny przebywających na polu I oraz pracowników Baudienstu przebywających na polu numer V.

Konzentrationslager Lublin (Majdanek) był niemieckim obozem koncentracyjnym powstałym z polecenia Reichsfuhrera SS Heinricha Himmlera. Obóz zbudowano na terenie okupowanej przez hitlerowców Polski. Na terenie obozu umieszczono więźniów z blisko 30 państw. Najliczniejszą grupą więźniów byli Polacy, polscy Żydzi, a także obywatele Związku Radzieckiego i Żydzi z Czechosłowacji. Obóz funkcjonował w latach 1941/44. Ze 150 tysięcy więźniów, którzy przeszli przez Majdanek, wg najnowszych ustaleń życie straciło blisko 80 tysięcy osób, w tym około 60 tysięcy Żydów. Aby zatrzeć ślady Niemcy palili ciała pomordowanych w krematorium lub stosach spaleniskowych. Tuż po wyzwoleniu na terenie Majdanka funkcjonariusze NKWD założyli obóz dla aresztowanych członków polskiego Państwa Podziemnego. W barakach byłego obozu przez pewien czas przetrzymywano również niemieckich żołnierzy, którzy dostali się do niewoli sowieckiej.

majdanek

Foto: Żołnierze radzieccy w oswobodzonym Majdanku, sierpień 1944.

1942

Adam Czerniaków - prezes warszawskiego Judenratu popełnił samobójstwo, zażywając cyjanek potasu w swoim gabinecie znajdującym się na I piętrze gmachu Gminy Żydowskiej przy ul. Grzybowskiej 26/28. Dzień wcześniej odmówił spełnienia niemieckich żądań i podpisania obwieszczenia o przymusowym wysiedleniu Żydów z warszawskiego getta, które było niczym innym jak wywózką na śmierć do obozu zagłady w Treblince. W notatce dla Zarządu Gminy, sporządzonej przed odebraniem sobie życia, Adam Czerniaków napisał: ”Byli u mnie Worthoff i towarzysze [członkowie niemieckiego sztabu przesiedlenia] i zażądali przygotowania na jutro transportu dzieci. To dopełnia mój kielich goryczy, przecież nie mogę wydawać na śmierć bezbronne dzieci. Postanowiłem odejść. Nie traktujcie tego jako akt tchórzostwa względnie ucieczkę. Jestem bezsilny, serce mi pęka z żalu i litości, dłużej znieść tego nie mogę. Mój czyn wykaże wszystkim prawdę i może naprowadzi na właściwą drogę działania. Zdaję sobie sprawę, że zostawiam Wam ciężkie dziedzictwo”. Marek Edelman w taki oto sposób ocenił działalność i postawę prezesa warszawskiego Judenratu: ”Czerniaków cieszył się w getcie wielkim autorytetem. Był to człowiek uczciwy, nie ciągnący żadnych korzyści ze swego stanowiska. Niemcy systematycznie znęcali się nad nim i ubliżali mu. Nawet bili. Wobec nich zawsze zachowywał godność. Wierzył w instytucje, przed wojną był senatorem Rzeczypospolitej. Miał mentalność mieszczańską. Był przeciwny działalności podziemnej[…] Uważał, że takie działania nie służą sprawie przetrwania ludności w getcie. Ale nie podzielał opinii Chaima Rumkowskiego […], według którego należało spełniać wszelkie życzenia Niemców, jeśli tylko mogło to ocalić bodaj część ludności. Dla Czerniakowa istniała granica, której nigdy nie przekroczył. Dowodem – jego samobójstwo. Nie powiedział jednak głośno mieszkańcom getta, dlaczego to robi. Nie powiedział, jaki koniec zgotowali Niemcy Żydom. Odbierając sobie życie w ten sposób, Czerniaków przekształcił rozkaz wytępienia całej ludności żydowskiej w swoją sprawę prywatną”.

czerniakow

1940

Ukazał się pierwszy numer Gazety Żydowskiej- jednego z dwóch legalnie wydawanych w Generalnej Guberni czasopism. Pismo to ukazujące się do 28 sierpnia 1942 roku i ukazujące się dwa razy w tygodniu było narzędziem niemieckiej propagandy i władzy. Gazeta ta zawierała również bardzo wiele ogłoszeń, będących bogatym źródłem wiedzy o gettowej rzeczywistości: ogłoszenia o zmianie adresu świadczyły o kurczeniu się granic getta, notki o napadach na sklepy spożywcze o desperacji głodujących mieszkańców. „Gazeta Żydowska” była polskojęzyczna, chociaż miała drugi, jidyszowy tytuł, „Idisze Cajtung”.

jidisze

1920

Podczas wojny polsko-bolszewickiej dowódca Frontu Zachodniego generał Michaił Tuchaczewski wydał swoim wojskom rozkaz wkroczenia do 12 sierpnia tereny polskie położone za linią Curzona. W tym samym rozkazie bolszewicki generał nakazał swoim żołnierzom osiągnięcie linii Wisły i zdobycie warszawskiej Pragi. Tego samego dnia inny dowódca Frontu Południowego generał Aleksandr Jegorow nakazał podległym sobie armiom rozpoczęcie ofensywy w kierunku Lwowa, co miało umożliwić dalszy marsz bolszewików na południe Europy.

tuchaczewski2

1842

W Przemyślu urodził się Henryk Jordan - profesor położnictwa i ginekologii, społecznik, pionier wychowania fizycznego, twórca ogrodów gier i zabaw dla dzieci zwanych Ogrodami jordanowskimi, a ponad to poseł w Sejmie Galicyjskim, prezes Towarzystwa Lekarskiego Krakowskiego, przewodniczący Towarzystwa Ginekologicznego, dziekan Wydziału Lekarskiego UJ, członek honorowy Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego i Lubelskiego, twórca Towarzystwa Opieki Zdrowia. Zmarł 18 maja 1907 w Krakowie.

Ciekawostka: W 1906 roku profesor Henryk Jordan zrewolucjonizował obyczaje na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego promując pierwszą kobietę na doktora medycyny.

jordan

1792

Stanisław August Poniatowski dołącza do targowicz a patrioci wyjeżdżają z Polski:

  • Tadeusz Kościuszko
  • Józef Poniatowski
  • Hugo Kołątaj

Ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski przystąpił do konfederacji targowickiej. Nie spodobało się to 200 oficerom armii polskiej, którzy w geście protestu podali się do dymisji.


Edytuj tę stronę dzieląc się własnymi notatkami!

Subscribe to Notatki historyczne Tomka

Get the latest posts delivered right to your inbox

Tomasz Waszczyk

Tomasz Waszczyk

Ten kto nie szanuje i nie ceni swej przeszłości nie jest godzien szacunku teraźniejszości ani prawa do przyszłości.

Read More